ZEISS Progressive Lenses

Blauw licht: het goede en het slechte

Hoeveel blauw licht hebben wij nodig? En hoe en wanneer moeten wij ons ertegen beschermen?

Er is een debat gaande over de gunstige en schadelijke effecten van blauw licht. Enerzijds kan blauw licht een nuttig instrument zijn bij de bestrijding van winterdepressies en slapeloosheid. Anderzijds kan blauw licht het menselijk oog blijvend beschadigen. Hoe zit dat dan met blauw licht? En wat is er veranderd aan het kunstlicht wat we dagelijks zien? Waarom heeft ons lichaam de biologische effecten van deze golflengte nodig? En hoe en wanneer moeten we ons beschermen tegen de mogelijke schadelijke gevolgen van blauw licht? Lees verder om meer te weten te komen over het goede en het slechte van blauw licht.

Het zichtbare spectrum

Het licht wat het menselijk oog bereikt, is verdeeld in zichtbaar licht (wat bestaat uit golflengten van ongeveer 380 tot 780 nm), het onzichtbare spectrum wat licht van het ultraviolette scala omvat (UV-licht) en het infrarode scala (IR-licht).

Deskundigen zijn zich er al een tijd van bewust dat UV-licht mogelijk schade aan biologisch weefsel kan toebrengen, zoals aan onze huid en ogen. Mensen gebruiken hiervoor meestal zonneproducten. Toch kan blauw-paars licht mogelijk ook schade veroorzaken, vooral aan onze ogen. Blauw-paars licht mag dan minder energie bevatten dan ultraviolet licht, maar in tegenstelling tot UV-licht - waarvan het meeste geabsorbeerd wordt door het voorste deel van het oog - bereikt blauw licht zelfs het netvlies.

Het component licht in de blauw-paarse band tussen 380 en 500 nm staat bekend als energierijk, zichtbaar (HEV) licht. Golflengten tussen 380 en 440 nm worden als bijzonder kritiek gezien en zijn betrokken bij één van de mogelijke oorzaken van photoretinitis. Dat is schade aan het netvlies wat veroorzaakt wordt door energierijk invallend licht.

Gunstige aspecten van blauw licht

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat licht een biologisch effect op ons lichaam heeft. Het draagt onder meer bij aan het reguleren van onze hormoonhuishouding. Het hormoon melatonine speelt een belangrijke rol bij het reguleren van onze slaap-/waakcyclus, en de energie uit licht die we voor dit proces nodig hebben, wordt grotendeels geabsorbeerd door onze ogen. Een andere sleutelfactor in dit proces is een lichtabsorberend pigment in het oog wat melanopsine heet en waarvan aangetoond is dat het het meest actief is op korte-golflengte van het zichtbare spectrum. Dat betekent dat het blauwe licht wat ons netvlies bereikt eveneens een rol speelt bij het waarborgen van ons psychologisch welzijn. Daarom is lichttherapie zo succesvol bij het behandelen van winterdepressies en slapeloosheid.

UV-licht speelt ook een rol bij de productie van vitaminen, wat betekent dat lichtstimulatie eveneens een belangrijke invloed op onze stofwisseling uitoefent. Kortom, ons lichaam heeft blauw licht nodig.

Om een concreet voorbeeld te geven: veel mensen zijn bekend met het concept leeftijd-gerelateerde slapeloosheid, wat verwijst naar het feit dat ouderen kennelijk minder slaap nodig hebben. Het licht wat het menselijk oog bereikt lijkt bij dit fenomeen een belangrijke rol te spelen. De cataracten, waar ouderen doorgaans last van hebben, voorkomen dat een deel blauw licht het netvlies bereikt - en de intra-oculaire lenzen die gebruikt worden om patiënten met staar te behandelen blokkeren eveneens blauw licht. Dit kan verstoringen in het dag-nachtritme van deze doorgaans oudere mensen veroorzaken en verandert de hoeveelheid slaap die ze nodig hebben.

Maar zoals wel vaker het geval is, is hier de regel "alles met mate" van toepassing.

Schadelijke effecten van blauw licht

Te veel licht uit ultraviolette en blauw-paarse banden kunnen het menselijk oog beschadigen. Dat kan zowel leiden tot een pijnlijke ontsteking van het oogbindvlies en/of het hoornvlies als tot oogletsel aan de natuurlijke lens (bijv. cataracten), vooral aan het netvlies (maculadegeneratie).

Daarom is het zo belangrijk om een zonnebril met 100% UV-bescherming te dragen bij fel zonlicht, vooral in situaties waar sprake is van veel schittering zoals op het water of besneeuwde berghellingen.

De moderne wereld: lichtbronnen met een hoog percentage blauw licht

Van elektroluminescerende diodes (LED's - Light Emitting Diodes) en Xenon-licht tot spaarlampen en elektromagnetische straling van schermen: al die "nieuwe lichtbronnen" zijn ontworpen om ons leven beter en gemakkelijker te maken en bevatten een hoger percentage blauw licht dan oude, traditionele gloeilampen. Deze andere spectrale lichtsamenstelling betekent dat we beduidend méér blootstaan aan blauw licht dan vroeger. Zou dit een nadelige invloed op ons gezichtsvermogen kunnen hebben?

Tot nu toe zijn er geen studies uitgevoerd die antwoord geven op vragen zoals of we door computerschermen te gebruiken of door langere tijd naar deze nieuwe lichtbronnen te staren het netvlies kunnen beschadigen. Maar het is belangrijk om te onthouden dat we op een normale, bewolkte dag door een uurtje buiten te zijn onze ogen aan tot 30 keer méér blauw licht blootstellen dan wanneer we een uurtje binnen achter het computerscherm zitten.

Heldere brillenglazen met een blauw licht-filter

Het is logisch dat heldere brillenglazen geen UV-bescherming hoeven te bieden wanneer we vooral binnenshuis zijn. Toch is het mogelijk om heldere brillenglazen te voorzien van een blauw licht-filter, zoals DuraVision® BlueProtect. Waarom?

Blauw licht-straling van lichtbronnen of schermen kunnen de ogen van sommige mensen irriteren of vermoeien. Een blauwfilter kan mensen scherper zicht bieden: de verschillende golflengten van zichtbaar licht worden door het hoornvlies en de natuurlijke lens op ietwat andere manieren gebroken, waardoor ze niet allemaal hetzelfde kernpunt op het netvlies belasten. Sommige mensen zullen bekend zijn met dit soort verschijnselen, bijvoorbeeld het feit dat het gemakkelijker is om rood duidelijk te zien op afstand en blauw van dichtbij. Of het verschijnsel van de manier waarop het bij infografie met rode, groene en blauwe lijnen vermoeiender is de scherpstelling vast te houden dan bij lijnen die allemaal gearceerd zijn in dezelfde of soortgelijke kleuren.

Sommige mensen vinden dat lichtbronnen met een hoog percentage blauw licht hen 's nachts een onrustiger gevoel geeft. Bevinden we ons in een donkere kamer of buiten tijdens de schemering of 's nachts, dan switchen onze ogen naar een andere zichtmodus. Bij weinig licht verschuift de groengevoeligheid van het menselijk oog naar het energierijke blauwe spectrum. Dat betekent dat we blauw licht intenser waarnemen, wat een gevoel van verhoogde weerkaatsing kan geven. Hiermee zijn bestuurders die verblind worden door de felle koplampen van tegenliggers, vooral als dat moderne Xenon- of LED-koplampen zijn, wel bekend. Brillenglazen met blauw licht-filter kunnen in deze situaties voor comfortabeler zicht zorgen.

DuraVision® Blue Protect is een brillenglascoating voor heldere brillenglazen die als extra laag aangebracht kan worden. Het biedt alle voordelen van een traditionele DuraVision® Premium coating van ZEISS, inclusief geoptimaliseerde hardheid in een gemakkelijk te reinigen brillenglas. BlueProtect bevat tevens een blauwfilter die blauw licht binnen de band van 380 tot 440 nm afzwakt. Dat betekent beter zichtcomfort voor iedereen die bescherming tegen blauw licht wilt tijdens binnenactiviteiten, mét behoud van de gunstige effecten van blauw licht in de band van 450 tot 500 nm! Brillen met DuraVision® BlueProtect kunnen de hele dag door gedragen worden, tenzij u voor uw buitenactiviteiten voor uw zonnebril kiest. Of gebruik PhotoFusion®-brillenglazen die ook 100% UV-bescherming bieden.

Hoe digitale apparatuur ons zicht verandert

Tablets, smartphones en andere digitale schermen veranderen niet alleen het lichtspectrum waaraan we blootstaan, maar ze veranderen ook ons visuele gedrag. Het is belangrijk om te onderkennen dat we veel meer tijd spenderen aan het zoeken naar dingen op korte afstand dan voorheen. Dat heeft vaak te maken met een te lage helderheid van de achtergrond. Dit is zelfs een probleem bij kinderen: "schoolbijziendheid" verwijst naar een toenemend aantal kinderen wat bijziend is vanaf ze naar school gaan.

Kijken we niet lang genoeg in de verte, dan krijgen onze ogen niet voldoende gelegenheid om te ontspannen, en ook leren we dan het vermogen om snel scherp te stellen op verschillende afstanden in feite af. Dat veroorzaakt computerogen Daarnaast knipperen we van nature minder wanneer we naar digitale schermen staren. Daardoor wordt ons hoornvlies minder vaak bevochtigd door traanvocht. Dat kan leiden tot vermoeide, belaste ogen. In het ergste geval kan het zelfs ons zicht beïnvloeden.

Ons advies: Wij raden aan uw ogen meer pauzes te gunnen door veel vaker in de verte te kijken - zelfs tijdens het werken op uw laptop, tablet of smartphone. Zorg er tevens voor dat uw ogen blootgesteld worden aan voldoende helderheid en bescherm ze tegelijkertijd voldoende tegen overmatig UV- en blauw-paars licht.

  • Tags:
  • gezondheid,
  • UV-bescherming,
  • LED light,
  • photofusion,
  • Blue light,
  • zonnebrilglazen,
  • digitale apparatuur,
  • DuraVision® Blue Protect,
  • lenzen,
  • beter zicht,
  • Xenon light
Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites op uw computer opgeslagen worden. Cookies worden veelvuldig gebruikt en helpen webpagina's met een geoptimaliseerde weergave en het verbeteren daarvan. Door gebruik te maken van onze webpagina's gaat u daarmee akkoord. meer