Uitstekend zicht ondanks oogproblemen

Onze ogen zijn onze belangrijkste zintuigen - daarom verdienen oogaandoeningen onmiddellijk de aandacht

Onze ogen verrichten doorlopend precisiewerk. Ze stellen zich scherp op voorwerpen dichtbij, zoomen in op voorwerpen die verder afgelegen zijn en moeten zich telkens aanpassen aan verschillende lichtomstandigheden. Meer dan 80% van de informatie die wij tot ons nemen, komt binnen via de ogen. Daarom zijn veel mensen bezorgd over oogaandoeningen. Er kunnen zich inderdaad talloze problemen voordoen - glaucoom, cataracten of een ernstige vorm van strabisme - maar in de meeste gevallen kan een professionele oogheelkundige uitkomst bieden.

Excellent vision despite eye problems

Onze ogen zijn onze belangrijkste zintuigen - daarom verdienen oogaandoeningen onmiddellijk de aandacht

Om ons in deze wereld te kunnen bewegen is het van belang dat we telkens een zo nauwkeurig beeld van onze omgeving hebben. Onze ogen zijn de middelen waarmee we deze informatie krijgen. Als ze plotseling niet meer goed hun werk doen, kan dat iemand bang en onzeker maken.

 

Ongeacht de oogaandoening waar iemand aan lijdt, de medische wetenschap beschikt vandaag de dag over middelen waarmee het gezichtsvermogen vrijwel altijd kan worden behouden. Belangrijkste voorwaarde daarbij is wel dat zo'n aandoening op tijd wordt geconstateerd en er tijdig een diagnose wordt gesteld. Daarom raden oogartsen en optometristen iedereen aan vanaf 40 jaar elk jaar zijn of haar ogen te laten onderzoeken door een oogheelkundige. Als een aandoening in een vroeg stadium wordt ontdekt, kunnen er maatregelen worden genomen voordat er blijvend letsel ontstaat.

Hier volgt een overzicht van de meest gangbare oogaandoeningen:

Esotropie (strabisme)

Ongeveer twee miljoen Duitsers lijden aan esotropie, d.w.z. zij hebben een aandoening die vaak wordt aangeduid als scheelzien. Deze oogaandoening is een van de meest voorkomende kwalen van de gezichtsorganen. Dit is een erfelijke aandoening. Belangrijk om te weten: scheelzien is bepaald niet alleen een cosmetische stoornis. De ogen van kinderen die lijden aan strabisme zijn niet goed uitgelijnd, waardoor het kind meestal dingen dubbel ziet. Om dit onplezierige effect te compenseren, gebruiken de hersenen een trucje: het gezonde oog gaat alle werk in z'n eentje doen en het andere oog "gaat “achterover leunen". Het resultaat: het niet-actieve oog wordt steeds zwakker en wordt uiteindelijk helemaal blind, hoewel het uitstekend zou kunnen functioneren als strabisme vroegtijdig was gecorrigeerd. Het grootste probleem: vanaf ongeveer een jaar of zes liggen alle visuele processen vast en hebben behandelingen die van start gaan na die leeftijd meestal geen kans van slagen. Deskundigen maken onderscheid tussen verschillende typen esotropie:

  • Latente esotropie (heteroforie)
    Er is sprake van onevenwichtige oogspieren. De hersenen compenseren dit type esotropie voor het grootste deel. Vermoeidheid en spanning kan leiden tot hoofdpijn en oogpijn.
  • Gelijktijdige optredende esotropie (heterotropie)
    De ogen bewegen in alle zichtlijnen weliswaar op een gelijkmatige en gecoördineerde manier, maar ze zijn niet gericht op hetzelfde voorwerp. De kijkhoek bij strabisme is dezelfde in alle zichtlijnen. Behandeling in de kindertijd is van groot belang voor deze oogaandoening om te voorkomen dat het zieke oog een blijvende visuele handicap gaat vormen.
  • Parese
    Dit is doorgaans het gevolg van een neurologische aandoening, een ongeval of een verslechterde functie van een of meerdere oogspieren.

Belangrijke informatie: een baby kan nog niet op voorwerpen scherpstellen. Het is dus normaal dat de ogen soms niet parallel staan. De aandoening wordt problematisch wanneer één oog telkens afwijkt van de richting van het andere oog. Een ander mogelijk signaal is als het kind "onhandig" is. Voor ouders is het soms moeilijk om te bepalen of hun kind wel of niet scheelziet. Een onderzoek bij een oogheelkundige biedt zekerheid. Behandelingsopties voor de verschillende types esotropie lopen uiteen. De meest gangbare is de occlusiebehandeling. Over het "goede" oog wordt een pleister heengeplakt om het slechte oog te dwingen om actief te zijn. Soms helpt het ook om de bril aan één kant af te plakken. Beide manieren zorgen ervoor dat de hersenen worden gedwongen om het zwakke oog te ondersteunen en te oefenen. Hoe eerder aan deze behandeling wordt begonnen, des te groter de slagingskans. Als er sprake blijft van esotropie ondanks al deze inspanningen, kunnen kinderen die nog niet van schoolgaande leeftijd zijn aan het zwakke oog worden geopereerd.

Cataracten

De benaming cataract komt van het Griekse woord voor waterval. Heel vroeger meenden geleerden dat de grijze kleur van de pupil druppelend water was. Vandaag de dag weten we beter: eiwitten die samenklonteren in de ooglens zijn de oorzaak van deze matheid. In de meeste gevallen is nicotine de schuldige, maar diabetes en UV-stralen kunnen er ook verantwoordelijk voor zijn. Voor cataractpatiënten is het alsof men altijd door beslagen glas kijkt. Gelukkig zijn er tegenwoordig uitstekende mogelijkheden om deze aandoening te behandelen. De ondoorzichtige lenzen worden tijdens een poliklinische operatie verwijderd en vervangen door kunstlenzen, een routineoperatie die alleen al in Duitsland 500.000 keer per jaar wordt verricht.

Glaucoom

Deze oogaandoening is bedrieglijk omdat zij niet pijnlijk is. Een toenemende druk aan de binnenkant van het oog leidt tot netvliesschade en uiteindelijk tot verslechtering van de optische zenuw. Deze aandoening wordt ook wel "groene staar" genoemd, omdat een patiënt met deze aandoening een groene kring om lichtbronnen heen kan zien wanneer de inwendige oogdruk erg hoog is. Deze aandoening kan alleen worden genezen als zij in een vroeg stadium wordt ontdekt. Het gezichtsvermogen kan worden behouden met behulp van speciale geneesmiddelen (oogdruppels). Het is daarom ook van het allergrootste belang dat de ogen regelmatig worden onderzocht. Als er eenmaal zenuwvezels verloren zijn gegaan, kunnen ze nooit meer worden hersteld.

Leeftijdgerelateerde maculadegeneratie (AMD)

In Duitsland lijden rond 4,5 miljoen mensen aan deze oogaandoening. AMD is een typische ouderdomskwaal. Het netvlies krijgt minder bloed toegevoerd dan vroeger waardoor er langzamerhand cellen afsterven. Deze aandoening kan in een korte oogtest in een vroeg stadium worden ontdekt. Zo kan een AMD-patiënt bijvoorbeeld, als hij/zij kijkt naar een opening tussen de tegels in de badkamer, ineens een bocht waarnemen die er niet is. Als deze aandoening zich in een vroeg stadium bevindt, lijkt de opening tussen de tegels in de badkamer ineens een kleine bocht te hebben. Als de degeneratie voortschrijdt gaan de zichtcellen in het netvlies op het punt van het scherpste zicht, de macula geheten, langzamerhand achteruit. Alleen de randen gaan niet achteruit. Als gevolg daarvan zal iemand met AMD op straat bijvoorbeeld wel de huizen aan de linker- en rechterkant zien, maar niet de auto's op de weg. Deze oogaandoening heeft twee varianten:

  • Droge AMD
    Het zogeheten pigmentepitheel onder het netvlies verslechtert en de zichtcellen sterven daardoor af. Ruim 80% van de AMD-patiënten lijden aan deze droge vorm van AMD. De aandoening ontwikkelt zich langzaam in de loop van jaren. Voor AMD-patiënten zijn er nauwelijks nog behandelingsmogelijkheden. Voor de meeste patiënten kan een vergrotend visueel hulpmiddel hen helpen ten minste goed genoeg te kunnen lezen.

  • Natte AMD
    Natte AMD ontwikkelt zich veel sneller dan droge AMD. Ook bij deze vorm van AMD gaat het pigmentepitheel erop achteruit en sterven de zichtcellen af. Echter, kenmerkend voor de natte vorm is dat er in het netvlies bloedcellen aangroeien. Deze nieuwe, kleine bloedvaatjes bloeden snel. Hierdoor gaat het netvlies opzwellen en zullen de patiënten vertekende beelden te zien krijgen. Deze kleine bloedvaatjes laten ook kleine littekens achter op het netvlies. In een vroeg stadium van deze aandoening kunnen speciale geneesmiddelen helpen. Ze remmen de groei af van de bloedvaatjes onder en binnen in het netvlies. Sommige mensen zijn gebaat bij laserbehandeling, of de zogeheten fotodynamische behandeling. In sommige klinieken worden momenteel proeven gedaan met nieuwe chirurgische ingrepen.

Diabetische retinopathie

Diabetische retinopathie is een van de meest voorkomende oorzaken van ouderdomsblindheid. Meestal ontwikkelt het zich uit diabetes en is het een netvliesaandoening. De blijvend hoge bloedsuikerspiegel leidt tot veranderingen in de bloedvaatjes in het netvlies, waardoor gezichtsstoornissen en verlies van gezichtsvermogen optreden. Er worden drie vormen onderscheiden:

  • Niet-proliferatieve diabetische retinopathie
    Vaatveranderingen blijven beperkt tot het netvlies. In de meeste gevallen wordt dit door de betreffende patiënten niet opgemerkt.

  • Proliferatieve diabetische retinopathie
    Als de aandoening vergevorderd is, kunnen er nieuwe vaatjes worden gevormd die vanuit het netvlies zich verspreiden naar het glasachtig lichaam. Naast bloedingen kan dit ook loslating van het netvlies tot gevolg hebben. Het gezichtsvermogen is dan al aanzienlijk achteruitgegaan.

  • Diabetische maculopathie
    Vetafzettingen, opzwellingen en lekkend vocht bedreigen de macula, het punt van het scherpste zicht. Verdere voortschrijding van de ziekte kan leiden tot blindheid.

Het is daarom zeer belangrijk dat alle diabetici de juiste behandeling krijgen. Dit is helaas niet altijd het geval. een laserbehandeling kan de veranderingen van de bloedvaten in een vroeg stadium afremmen. Als de aandoening vergevorderd is, is een ingewikkelde ingreep nodig om te voorkomen dat de patiënt blind wordt.

Droge ogen

Het brandt, het jeukt en het is net alsof er kleine zandkorreltjes op de pupillen liggen. Oogverblindende zon, scherpe uitlaatgassen, pollen in de lucht, stof en flikkerende computerbeeldschermen kunnen deze vervelende symptomen opwekken. Normaalgesproken reinigt traanvocht het oog van vreemde deeltjes en voorziet dit het oog van zuurstof en voedingsstoffen.

Het vochtige laagje kan echter uitdrogen, wat kan leiden tot het overbekende gevoel alsof je een zandkorreltje in je ogen hebt. Meestal wordt dit veroorzaakt door te lang kijken naar een beeldscherm, droge omgevingslucht en aircosystemen in auto's. Hormoonstoornissen en geneesmiddelen, zoals anticonceptie of bètablokkers, zijn een andere mogelijke oorzaak. Echter, de oorzaak kan ook elders zijn gelegen dan een ontoereikende productie van traanvocht. Soms is er sprake van een onjuiste consistentie. De beste remedie voor beide vormen bestaat uit zogeheten "synthetische tranen". In dat geval dienen druppels of gels als traanvervanging. De druppels worden in het onderste bindvlieszakje gedruppeld. Vervolgens moet de patiënt de oogleden sluiten en "rollen" met de ogen om de stof te verdelen.

Maar let op: te lang en te veelvuldig gebruik van deze druppels kan ervoor zorgen dat het oog steeds minder traanvocht produceert. Het is daarom van belang om de oorzaken met uw arts te bespreken en deze zo mogelijk te verhelpen (andere pillen gebruiken, stimulerende middelen vermijden). 

Nog een tip voor vrijetijdssituaties: Draag een zwembril in een zwembad met veel chloor. Als topische behandeling niet mogelijk is moet een operatie worden overwogen als laatste redmiddel. Dr. Mehrle: "Ondertussen worden traankanalen die het vocht afvoeren geheel of gedeeltelijk afgesloten, zodat het traanvocht er niet zo snel uitstroomt."

Retinitis pigmentosa

Patiënten met deze oogaandoening kunnen nog steeds een krant of een boek lezen omdat zij de wereld zien met een soort tunnelvisie. Retinitis pigmentosa is een genetische aandoening waar ongeveer 40.000 mensen in Duitsland aan lijden.

Vanwege een erfelijk defect sterven de fotogevoelige cellen in het netvlies langzamerhand af. De staafjes die zorgen voor nachtzicht en mesopisch zicht gaan er als eerste aan. Doorgaans sterven de cellen af van buiten naar binnen. De macula in het midden van het oog wordt eerst nog gespaard, zodat patiënten met deze oogaandoening nog lang kunnen blijven lezen. In ernstige gevallen sterven uiteindelijk alle cellen af.

Meestal begint deze aandoening op jonge leeftijd. Beide ogen zijn in gelijke mate aangetast. Aanvankelijk kunnen mensen met retinitis pigmentosa niet langer goed in schemerlicht zien.

Daarna volgt nachtblindheid en uiteindelijk blijft alleen een smalle tunnelvisie over. Patiënten kunnen baat hebben bij gekleurde visuele hulpmiddelen die te sterke schitteringen tegenhouden. Ontwikkelingen in de genetica en de moleculaire biologie zijn hoopgevend.

Deskundigen verwachten dat het slechts een kwestie van tijd is voordat er een succesvolle behandeling voorhanden is. Artsen in het Academisch Ziekenhuis van Aken hebben al een eerste succes geboekt. Zij hebben een volledig implanteerbare visuele prothese ontwikkeld die ze bij zes patiënten hebben aangebracht. De prothese werkt draadloos. Deze is verbonden aan een camera die - draadloos - beeldsignalen naar het implantaat stuurt. Een deel van de zenuwcel moet wel nog steeds intact zijn wil het implantaat met succes kunnen worden gebruikt.

Lichtflitsen/netvliesloslating

Mensen die lichtflitsen zien als hun ogen gesloten zijn, wordt aangeraden een afspraak te maken met de oogarts, omdat dit typisch een symptoom is van leeftijdgerelateerde wijziging van het glasachtig lichaam.

De oorzaak van deze oogaandoening: De oorzaak van deze oogaandoening: in de loop der jaren vormen zich aanvankelijk onschuldige afzettingen in het glasachtig lichaam en klonteren collagene vezels samen. Er vormen zich dan met water gevulde openingen omdat het glasachtig lichaam vloeibaar wordt (liquefactie). Als het oog beweegt, worden de vaste structuren die in het oog zweven waargenomen als bewegende schaduwen, dunne draden of pluisballen. Deze zogeheten glasvochttroebelingen zijn weliswaar storend maar nog niet gevaarlijk en behoeven geen behandeling.

Echter, bij voortschrijdende liquefactie kan het glasachtig lichaam geheel of gedeeltelijk losraken van hun basis. Er zijn twee verschillende vormen: Onvolledige en volledige loslating van het glasachtig lichaam.

Bij onvolledige loslating blijven de verbindingen tussen het glasachtig lichaam en het netvlies in stand. Als patiënten met deze aandoening een beweging maken, treden in het netvlies trekkrachten op waardoor er lichtflitsen ontstaan. Zodra het glasachtig lichaam volledig heeft losgelaten, verdwijnen de lichtflitsen. Bij een volledige loslating van het glasachtig lichaam kan het netvlies kapotgaan, wat leidt tot loslating van het netvlies en zelfs bloeding in het glasachtig lichaam.

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites op uw computer opgeslagen worden. Cookies worden veelvuldig gebruikt en helpen webpagina's met een geoptimaliseerde weergave en het verbeteren daarvan. Door gebruik te maken van onze webpagina's gaat u daarmee akkoord. meer