Back To Top

Categorie

Wat is kleurenblindheid en wat kunnen mensen die eraan lijden doen?

Een genetisch defect is de reden dat 180 miljoen mensen wereldwijd kleurenblind zijn. Artsen onderscheiden verschillende graden van ernst.

Het vaakst voorkomend zijn mensen die de kleuren rood en groen niet met zekerheid van elkaar kunnen onderscheiden. Dit noemt men kleurenblindheid. Volledige kleurenblindheid komt gelukkig zelden voor. Wie daaronder lijdt kan alleen verschillende schakeringen van grijs onderscheiden. Dit is een erfelijke aandoening. Een bril of contactlenzen helpen niet, maar hier is wat nuttige informatie.

Wat is kleurenblindheid en wat kunnen mensen die eraan lijden doen?

Wat is kleurenblindheid en wat kunnen mensen die eraan lijden doen?

De meeste mensen beschouwen het als vanzelfsprekend om het leven in heldere kleuren te kunnen zien. Ze zorgen ervoor dat de kleuren van hun kleren bij elkaar passen, krijgen honger bij het zien van een heerlijke rode aardbei en genieten van de kleuren van de natuur. Maar voor zo'n 180 miljoen mensen in de wereld blijft deze kleurenervaring gedeeltelijk of helemaal verborgen. – zij lijden aan rood-groen-kleurendeficiëntie of -blindheid, hebben een aanzienlijk beperkte kleurwaarneming, of kunnen in erg zeldzame gevallen helemaal geen kleuren onderscheiden. Dit wordt gewoonlijk kleurenblindheid genoemd.

 

Mensen met een normale kleurwaarneming mengen de drie spectrale kleuren rood, groen en blauw om alle andere kleuren te creëren. De kegeltjes, lichtgevoelige cellen op het netvlies, zijn hiervoor verantwoordelijk. Ze werken alleen overdag: 's nachts zien we eigenlijk alles grijs. Niet alle vormen van kleurenblindheid zijn echter helemaal hetzelfde. Ook al denkt iedereen dat het om net hetzelfde gaat, staat deze term voor een heel aantal verschillende afwijkingen. Experten maken een onderscheid tussen de volgende aandoeningen:

Kleurwaarnemingsdeficiëntie

Wie eronder lijdt kan bepaalde kleurschakeringen slechts in beperkte mate herkennen. Alle lichtgevoelige cellen – de rode, groene en blauwe kegeltjes – zijn aanwezig in het netvlies, maar sommige ervan werken slecht, meestal de kegeltjes die instaan voor het waarnemen van groen. De medische term is deuteranomalie. Van mensen met een met een afwijkende waarneming van rood zeggen artsen dat ze aan protanomalie lijden.

Gedeeltelijke kleurenblindheid

Bij dit type kleurenblindheid ontbreekt een aantal lichtgevoelige cellen. Mensen die eronder lijden hebben maar twee werkende soorten kegeltjes. Het resultaat is dat de kleurwaarneming aanzienlijk beperkt is. Dit kan soms gevaarlijk zijn, vooral voor automobilisten die rood slechts zwak of helemaal niet kunnen waarnemen. Bij mist zien ze bijvoorbeeld alleen maar zwart in plaats van het rode achterlicht van een voertuig voor hen.

Volledige kleurenblindheid

De aandoening die men achromatopsie noemt is erg zeldzaam. Mensen met deze aandoening kunnen helemaal geen kleurschakeringen waarnemen.

Ze zijn ook erg gevoelig voor licht. Ze zijn altijd in "nachtmodus" en kunnen in het donker alleen ruwe contouren waarnemen. Zowel aangeboren kleurenblindheid als aangeboren kleurwaarnemingsdeficiëntie worden veroorzaakt door een genetisch defect. Deze aandoeningen komen beduidend vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De meest voorkomende niet-aangeboren kleurwaarnemingsstoornis is beperkte blauw-geel-waarneming. Het komt vaak voor als gevolg van maculadegeneratie. Mensen die vanaf hun geboorte bepaalde kleuren niet kunnen zien, of die kleuren slechts beperkt kunnen zien, zijn zich hier vaak niet van bewust. Het probleem wordt pas opgemerkt wanneer hun omgeving hen er attent op maakt.

De diagnose voor kleurenblindheid kan gesteld worden aan de hand van verschillende kleurentests. Dit is belangrijk aangezien er zowel in het beroepsleven als in het verkeer problemen kunnen ontstaan. De volgende tests zijn mogelijk:

Pseudoisochromatische platen

In deze test worden cijfers op een gekleurde achtergrond (vaak opgelost in bolletjes) getoond. Deze test kan gebruikt worden om bijvoorbeeld rood-groen-kleurenblindheid te detecteren.

Farnsworth gekleurde stip-procedure

In deze test sorteren patiënten verschillend gekleurde stenen. De test is iets ingewikkelder. Hij kan gebruikt worden om een afwijkende waarneming van blauw vast te stellen.

Anomaloscoop van Nagel

In deze test gebruikt de patiënt een cirkelvormig kleurentestinstrument om de tinten van verschillende kleuren te mengen en te specificeren. De test maakt het mogelijk om informatie over de graad van kleurenblindheid te verzamelen. Rood-blindheid wordt het best gediagnosticeerd met deze methode. Deze kan een uitsluitingscriterium zijn voor sommige beroepen, zoals schilder, buschauffeur of piloot.

Tot nu toe is het niet mogelijk om kleurenblindheid te corrigeren met een bril of contactlenzen. Een speciale bril maakt het mogelijk om enkel het kleurencontrast te veranderen, niet de waarneming. Toch is er een nuttige tip voor iedereen die volledig kleurenblind is: voor hen is er een speciale bril met rode glazen. Hij houdt fel daglicht beter tegen dan een normale bril of zonnebril.

Gerelateerde Artikelen

Kan de verkeerde bril of slecht licht uw ogen beschadigen?
Hoe werkt kleurenzicht?
Carl Zeiss, Ernst Abbe en Otto Schott – A Winning Team
Brillen voor veraf en leesbrillen
Zicht inzichtelijk gemaakt: ZEISS gaat op zoek naar de fundamentele processen van het gezichtsvermogen
 

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites op uw computer opgeslagen worden. Cookies worden veelvuldig gebruikt en helpen webpagina's met een geoptimaliseerde weergave en het verbeteren daarvan. Door gebruik te maken van onze webpagina's gaat u daarmee akkoord. meer

OK